Gady
Ewolucja gadów
W czasie karbonu z najbardziej prymitywnych organizmów zwanych dzisiaj owodniowcami powstały tak zwane synapsydy. W czaskach tych drugich występował jeden otwór skroniowy za każdym z oczu. Synapsydy w czasie tym należały do dominującej na ziemi grupy kręgowców, szczególnie na początku triasu i jeszcze trochę wcześniej w permie. W późniejsze z er, a mianowicie mezozoicznej dały początek ssakom. Inna z grup, a mianowicie zauropsydy dzieliły się na dwie osobne linie ewolucyjne, gdzie do cech charakterystycznych zaliczyć będziemy mogli czaszkę pozbawioną otworów skroniowych. Z tejże linii zaczęły pojawiać się między innymi parejazaury, wymarłe jednak na przełomie permu oraz triasu. Linia e3wolucyjna jednak rozwijała się coraz dalej, między innymi poprzez diapsydy, dzięki obecności otworów skroniowych czaszka byłą o wiele lżejsza, a mięśnie posiadały więcej miejsca, w rezultacie szczęka mogła stawać się coraz bardziej rozbudowana oraz ruchliwa. W całej ewolucji ciągłym sporom podlegać będzie pozycja systematyczna żółwi. Tradycyjnie bowiem zaliczano je do anapsydów i uznawano za potomków organizmów żyjących setki miliony lat temu, między innymi parejazaurów. Niektóre z analiz filogenetycznych będą jednak sugerowały, że w rzeczywistości są one organizmami należącymi do całkowicie innego kladu. Analizy wykorzystujące cechy pochodzenia morfologicznego będą wskazywały przynależność żółwi do całkiem innych gromad, sugerując bliskie pokrewieństwo między innymi z zauropterygami.